Waarom zilver zwart wordt
Zilver reageert met zwavelverbindingen in de lucht en vormt daarbij zilversulfide: de donkere aanslag die u kent. Dat is geen vuil en geen slijtage, maar een dun laagje op het oppervlak.
Daarom werkt afwassen niet. Wat wel werkt is het laagje omzetten of wegpoetsen — en dat kan op een manier die materiaal kost en op een manier die dat niet doet.
De poetsdoek: eerste keus
Een geïmpregneerde zilverpoetsdoek haalt lichte aanslag weg met minimale slijtage. Wrijf in één richting, niet in rondjes, en gebruik voor gladde vlakken een schone hoek van de doek.
Bewaar de doek in een zakje; hij werkt jaren mee zolang hij niet uitdroogt. Was hem niet uit, dan spoelt het middel eruit.
Het aluminiumfolie-trucje
Leg aluminiumfolie in een kom, doe er heet water met een lepel soda of zout in en laat het zilver het folie raken. Het zwavel gaat over naar het aluminium en het zilver wordt weer licht.
Dit is chemisch netjes: er gaat geen zilver verloren. Doe het niet bij sieraden met stenen, parels of gelijmde onderdelen — die verdragen de warmte en het bad niet.
Wat u beter niet doet
Tandpasta wordt vaak aangeraden en is te schurend: het maakt zichtbare krasjes in het oppervlak, zeker bij gepolijst zilver. Schuursponsjes en staalwol al helemaal.
Zilverdip in een flesje werkt snel maar tast bij herhaald gebruik de oppervlaktelaag aan en haalt bewust aangebrachte donkere accenten in een sieraad weg. Gebruik het alleen als laatste redmiddel.
Aanslag voorkomen
Berg zilver droog en luchtdicht op, met een strookje antitarnish-papier of een zakje silicagel. Elastiek en wol horen er niet bij: rubber en wol bevatten zwavel en versnellen het aanlopen juist.
Parfum, haarlak en zwembadwater versnellen het proces ook. De volgorde is simpel: sieraden gaan er als laatste in en als eerste uit.
Hoe vaak is nodig
Sieraden die u wekelijks draagt, lopen nauwelijks aan: de wrijving met huid en kleding poetst ze vanzelf. Wat in een la ligt, wordt donker.
Een poetsbeurt twee keer per jaar is voor de meeste collecties genoeg, plus een snelle veeg voor een gelegenheid. Vaker poetsen betekent vaker materiaal weghalen, en dat is bij verguld werk zichtbaar.
Reinigingsapparaten en badjes
Ultrasone reinigers zijn te koop voor een tientje of dertig en werken goed voor massief metaal met vaste stenen: het trillen maakt vuil los uit gravures en tussen schakels. Voor parels, opaal, turkoois en gelijmde stenen zijn ze ongeschikt — die kunnen barsten of loslaten.
Stoomreinigers doen hetzelfde met hitte en zijn nog agressiever. Voor thuisgebruik is een schaaltje lauw water met een druppel afwasmiddel en een zachte tandenborstel voor het meeste ruim voldoende.
Droog altijd goed na, ook in de holtes. Achterblijvend water onder een steen geeft na verloop van tijd witte kalkvlekken die er niet meer uit gaan.
Verguld en met stenen
Bij verguld zilver poetst u de goudlaag eraf als u te hard werkt. Gebruik daar alleen een droge, zachte doek en geen poetsmiddel.
Sieraden met stenen maakt u schoon met een zachte kwast en lauw water met een druppel afwasmiddel. Laat ze niet in het water liggen: bij gelijmde stenen laat de lijm los. Zie ook Opbergen zonder knopen en krassen.