Allergie of irritatie?
Er is verschil tussen een allergische reactie en gewone irritatie. Een allergie ontstaat meestal pas na uren tot dagen, geeft jeuk en roodheid en komt terug bij elk contact met hetzelfde metaal. Irritatie ontstaat sneller, is vaak eenzijdig en heeft doorgaans een mechanische oorzaak: een te strak achterzetje, een ruwe naad of een oorbel die te zwaar is.
Dat onderscheid bepaalt de oplossing. Bij irritatie helpt een ander model; bij allergie alleen een ander materiaal.
Eerste hulp bij rode lellen
Haal de oorbel eruit en laat het gaatje een paar dagen rusten. Maak het schoon met lauw water en milde zeep, niet met alcohol of jodium — dat droogt de huid uit en vertraagt het herstel.
Blijft het rood, warm of gaat het pussen, dan is er sprake van een ontsteking en niet van een allergie. Dan is een bezoek aan de huisarts verstandig, zeker als het gaatje nog vers is.
Materialen die meestal goed gaan
Titanium wordt het best verdragen en is daarom de standaard bij eerste piercings. Daarna volgen massief goud van 14 karaat of hoger, en chirurgisch staal van 316L voor wie geen uitgesproken nikkelallergie heeft.
Wat u beter mijdt bij gevoelige oren: goedkoop verguld werk waarvan de laag doorslijt, en alles waarvan de omschrijving niets over het materiaal zegt.
Trucs die werken en trucs die niet werken
Wat werkt: doorzichtige siliconen hoesjes over het haakje, een dun laagje speciale sieradenlak op het metaal, en het vervangen van alleen het haakje door een titanium exemplaar.
Wat niet werkt: nagellak. Dat wordt vaak aangeraden, maar de laag slijt binnen een dag en bevat zelf stoffen die de huid kunnen irriteren. Het is een noodoplossing voor één avond, niet meer.
Hygiëne
Oorbellen die maanden ongereinigd in een doosje liggen, dragen huidvet en stof mee. Veeg ze voor het indoen af met een doekje met wat lauw water en zeep, en droog ze goed.
Bij nieuwe gaatjes geldt het advies van de piercingstudio: schoonhouden, niet draaien, en pas na de genezingstijd wisselen — bij oorlellen doorgaans zes tot acht weken. Zie ook Hoeveel gewicht kan een oorlel hebben.
Wanneer u naar de dokter gaat
Bij aanhoudende roodheid en jeuk die terugkomt bij elk sieraad, kan een dermatoloog een plakproef doen die uitwijst waar u op reageert. Dat is nuttig, want daarna weet u het voor alle sieraden en niet alleen voor oorbellen.
Bij een gaatje dat blijft ontsteken, dicht groeit of pijnlijk blijft, hoort ook een arts te kijken. Een ontsteking in kraakbeen is hardnekkiger dan in de oorlel en vraagt eerder behandeling.
Seizoen en zweet
Veel mensen merken dat oorbellen in de zomer meer irriteren. Dat komt door zweet: dat lost metaalionen sneller op, waardoor er meer nikkel vrijkomt uit een legering.
Hetzelfde geldt bij sporten en in de sauna. Wie in de zomer klachten krijgt van een sieraad dat 's winters prima zit, heeft meestal geen nieuwe allergie maar een sterkere blootstelling.
Wat een reactie niet is
Niet elke klacht aan de oorlel is allergie. Een gaatje dat kort na het indoen brandt en daarna rustig wordt, reageert vaak op een ruwe punt aan het haakje. Een lel die pijnlijk aanvoelt bij aanraking maar niet jeukt, wijst eerder op mechanische belasting of een beginnende ontsteking.
Een echte contactallergie geeft jeuk, roodheid en soms kleine blaasjes, komt vertraagd op en herhaalt zich altijd bij hetzelfde metaal. Dat verschil is belangrijk, want bij irritatie helpt een ander model en bij allergie alleen een ander materiaal.
Houd bij twijfel een week bij welke sieraden klachten geven; dat patroon zegt meer dan één keer proberen.