Wat er meestal kapotgaat
Drie dingen: het haakje verbuigt, het oogje waarmee de hanger aan het haakje zit gaat open, of het kettinkje breekt bij de laatste schakel. Alle drie zijn ze te herstellen zonder het sieraad te vervangen.
Wat u zelden zelf oplost: een gebroken gietstuk of een losgeraakte steen in een zetting. Daar heeft u een juwelier voor nodig.
Het gereedschap
Twee platbektangetjes zonder tanden en een setje losse oogjes en haakjes is genoeg voor negentig procent van de reparaties. Kosten bij elkaar een paar tientjes, en u heeft ze de rest van uw leven.
Gebruik geen combinatietang: die heeft groeven en die drukken zichtbaar in het metaal.
Een oogje goed openen
Draai een oogje open, trek het niet uit elkaar. Pak beide kanten met een tangetje en beweeg de ene kant naar u toe en de andere van u af, zodat de ronding intact blijft.
Sluiten doet u in omgekeerde volgorde, tot de uiteinden elkaar raken. Een oogje dat u openbuigt door te trekken, sluit nooit meer netjes en is precies de reden dat sieraden een tweede keer kapotgaan.
Haakjes vervangen bij gevoelige oren
Dit is meteen de eenvoudigste oplossing voor irritatie: laat de hanger zoals hij is en vervang alleen het deel dat door het oor gaat door titanium of massief goud.
Losse titanium haakjes zijn per paar te koop. Het verschil in comfort is voor veel mensen groter dan het verschil in prijs — zie Nikkel, zilver en chirurgisch staal.
Wat een juwelier rekent
Een haakje of oogje vervangen is doorgaans een kwestie van een paar euro tot een tientje, vaak terwijl u wacht. Solderen van een gebroken schakel in edelmetaal kost meer, omdat er warmte en materiaal bij komt kijken.
Bij verguld werk is solderen lastig: de hitte beschadigt de goudlaag, waarna er opnieuw verguld moet worden. Vraag daar vooraf naar; soms is vervangen goedkoper dan repareren.
Voorkomen scheelt het meest
De meeste breuken ontstaan door trekken: aan een sjaal, aan een trui of aan het sieraad zelf bij het uitdoen. Pak een oorbel altijd bij het haakje vast en niet bij de hanger.
En controleer een keer per jaar de oogjes van uw favoriete paren. Een oogje dat een millimeter openstaat, is in tien seconden dicht — en anders bent u de hanger kwijt op een avond dat u het niet merkt.
Onderdelen kopen
Losse haakjes, oogjes, achterzetjes en tussenstukjes zijn per zakje te koop bij hobbywinkels en online, in zilver, verguld en titanium. Let bij vervanging op de draaddikte: een dikker haakje past niet door een fijn gaatje en een dunner haakje glijdt er eerder uit.
Standaard is ongeveer 0,7 tot 0,8 millimeter. Meet het oude haakje met een schuifmaat of neem het mee naar de winkel.
Zelf een hanger aan iets anders zetten
Een hanger die u mooi vindt maar die aan een verkeerde sluiting zit, kunt u zelf overzetten. Open het oogje, haal de hanger eraf en hang hem aan het nieuwe haakje — dat is precies dezelfde handeling als een reparatie.
Zo kunt u ook een oude broche of een losse bedel tot oorbel maken, mits het gewicht klopt. Weeg het onderdeel op een keukenweegschaal; boven de acht gram wordt het voor de meeste oren te veel voor een hele dag.
Werk bij zilver met schone handen en leg een doek op tafel, zodat een oogje dat wegspringt niet meteen zoek is.